“Người viết Quốc ca” - Phim tài liệu về nhạc sĩ Văn Cao lay động cảm xúc, lan tỏa giá trị văn hóa Việt

“Người viết Quốc ca” - Phim tài liệu về nhạc sĩ Văn Cao lay động cảm xúc, lan tỏa giá trị văn hóa Việt

Chiều 15/11, tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương (465 Hoàng Hoa Thám, Hà Nội), bộ phim tài liệu “Người viết Quốc ca” đã chính thức ra mắt công chúng nhân dịp kỷ niệm 102 năm Ngày sinh nhạc sĩ Văn Cao, tác giả của “Tiến quân ca”, bản nhạc trở thành Quốc ca Việt Nam và là di sản tinh thần vô giá của dân tộc.

Với thời lượng 115 phút, bộ phim do đạo diễn Đặng Linh thực hiện, biên kịch Đỗ Huyền Trang, NSƯT Nguyễn Quang Tuấn phụ trách nội dung và NSƯT Trịnh Quang Tùng đảm nhiệm sản xuất. Đây là một dự án được ấp ủ trong thời gian dài với nỗ lực sưu tầm tư liệu quý hiếm, phục dựng hình ảnh và tái hiện cuộc đời của một trong những gương mặt lớn nhất của âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Góc nhìn dung dị nhưng giàu chiều sâu về người nhạc sĩ của dân tộc

Không chọn cách kể chuyện cầu kỳ, “Người viết Quốc ca” đưa người xem trở lại những khoảnh khắc giản dị, chân thực trong cuộc đời nghệ sĩ Văn Cao, người đã hiến trọn tài năng, đam mê và lý tưởng cho nghệ thuật nước nhà.

Bộ phim tái hiện hành trình sáng tạo đa diện, nơi âm nhạc - thơ ca - hội họa hòa quyện trong một tâm hồn nghệ sĩ giàu yêu thương và trăn trở. Những khuôn hình giàu cảm xúc dẫn dắt khán giả đi qua từng giai đoạn sáng tác, làm rõ cách mà Văn Cao đã kết nối tài năng với trách nhiệm đối với đất nước, để rồi tạo nên những tác phẩm mang tính thời đại.

Không chỉ dừng lại ở các tư liệu lưu trữ, bộ phim trở nên sống động bởi những lời kể chân thành từ người thân, đồng nghiệp và các nghệ sĩ từng gắn bó hoặc dành sự trân trọng sâu sắc cho ông: nhạc sĩ Doãn Nho, nhạc sĩ Đoàn Bổng, nhà lý luận âm nhạc Nguyễn Thị Minh Châu - Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam…

Qua lời chia sẻ của hai người con trong gia đình nhạc sĩ, công chúng được tiếp cận những câu chuyện ít biết: tình yêu, hôn nhân, những thử thách đời sống, sự đồng hành thầm lặng của người bạn đời và sự tin yêu của bạn bè, cộng sự. Đó là những điểm tựa để Văn Cao bồi đắp mọi suy tư, cảm xúc, đưa vào tác phẩm bằng trái tim của một nghệ sĩ luôn hướng về con người và đất nước.

Một hành trình sáng tạo vượt thời gian

Bộ phim dẫn dắt khán giả từ những sáng tác đầu đời, nơi cảm hứng về thế giới và con người mới hình thành – tới những bản nhạc để đời như “Tiến quân ca”, “Suối mơ”, “Thiên Thai”, “Trường ca Sông Lô”… Đây đều là những dấu ấn thể hiện rõ phong cách nghệ thuật độc đáo, vượt ra khỏi khuôn khổ sáng tác thông thường, tạo dựng nền tảng quan trọng cho âm nhạc Việt Nam thời kỳ hiện đại.

Cao trào cảm xúc của phim là khi “Tiến quân ca” vang lên. Âm hưởng quen thuộc ấy nhắc nhớ công chúng về một di sản không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn mang sức mạnh tinh thần, gắn với lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước.

Với nhiều người trẻ, đây là cơ hội để hiểu sâu hơn về tác giả của Quốc ca, người đã viết nên giai điệu bất diệt mà thế hệ hôm nay vẫn hát lên với niềm tự hào.

Đạo diễn Đặng Linh: “Đây là đề tài khó nhất trong 20 năm làm nghề của tôi”

Chia sẻ tại buổi công chiếu, đạo diễn Đặng Linh cho biết hành trình thực hiện bộ phim kéo dài và đầy thử thách: từ việc tiếp cận nguồn tư liệu hiếm, chọn góc nhìn phù hợp, đến phục dựng hình ảnh một cách chân thực nhưng nghệ thuật.

“Khai thác hình tượng nhạc sĩ Văn Cao là một trong những đề tài khó nhất trong 20 năm làm nghề của tôi. Vì lòng ngưỡng mộ ông, chúng tôi đã dốc hết tâm huyết để khắc họa trọn vẹn hình tượng ấy. Không ít lần muốn bỏ cuộc vì khó khăn, nhưng chính sự kính trọng đã thôi thúc chúng tôi đi đến cuối cùng” - đạo diễn Đặng Linh chia sẻ.

Sự đồng hành sát sao của gia đình nhạc sĩ Văn Cao góp phần quan trọng trong quá trình nghiên cứu tư liệu, đảm bảo tính chính xác, trọn vẹn về tinh thần mà tác phẩm muốn truyền tải.

Ông Trịnh Quang Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương khẳng định, bộ phim là một dấu ấn quan trọng đối với đơn vị, đồng thời mở ra hướng tiếp tục khai thác các chân dung lớn của văn hóa - lịch sử Việt Nam nhằm gìn giữ ký ức và lan tỏa giá trị tinh thần dân tộc.

Cảm xúc từ những người làm nghề: Sâu sắc - tử tế - tỉ mỉ

Ngay sau buổi chiếu, nhiều nhạc sĩ và nghệ sĩ bày tỏ sự xúc động trước chất lượng và chiều sâu của tác phẩm.

Nhạc sĩ Minh Dũng đánh giá cao cách triển khai phim một cách “chi tiết và tỉ mỉ”, thể hiện được nhiều góc nhìn thú vị về cuộc đời và nghệ thuật của Văn Cao. Ông bày tỏ mong muốn bộ phim sẽ được phổ biến rộng rãi để công chúng trên cả nước, đặc biệt là người trẻ, có thể tiếp cận và hiểu rõ hơn về nguồn cội và giá trị văn hóa dân tộc.

Với nhạc sĩ Doãn Nho, phim không chỉ là tác phẩm tri ân mà còn là một công trình giàu cảm xúc: “Bộ phim khắc họa rõ chân dung người nhạc sĩ tài hoa, tái hiện những giá trị nghệ thuật bền vững mà Văn Cao để lại. Đây là lời nhắc nhở thế hệ trẻ về trách nhiệm với văn hóa dân tộc”.

Góp phần lan tỏa giá trị âm nhạc cách mạng - di sản tinh thần của Việt Nam

Được xây dựng bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, sử dụng nhiều tư liệu quý hiếm và góc nhìn nghệ thuật sâu sắc, “Người viết Quốc ca” không chỉ tri ân một tượng đài âm nhạc mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa bền vững của Việt Nam.

Trong bối cảnh du lịch văn hóa – du lịch trải nghiệm đang trở thành xu hướng, những tác phẩm như thế này có ý nghĩa lớn. Chúng giúp công chúng, đặc biệt là du khách trong và ngoài nước, hiểu hơn về những con người tạo nên bản sắc Việt - một phần quan trọng của hành trình quảng bá hình ảnh quốc gia.

Những bộ phim tài liệu chân dung nghệ sĩ luôn đóng vai trò như cầu nối giữa nghệ thuật và đời sống, giữa lịch sử và hiện tại. Và “Người viết Quốc ca” đã làm được điều đó: gợi mở suy ngẫm, khơi dậy cảm xúc, đồng thời góp phần bảo tồn ký ức văn hóa.

Khép lại bằng sự lắng đọng, mở ra dư âm lâu dài

Buổi công chiếu kết thúc trong không gian đầy xúc cảm. Trong ánh sáng cuối cùng của rạp chiếu, nhiều khán giả vẫn nán lại trao đổi về những khoảnh khắc ấn tượng của bộ phim, về giai điệu “Tiến quân ca” - biểu tượng của khát vọng độc lập và tinh thần Việt Nam.

“Người viết Quốc ca” không chỉ là một bộ phim tài liệu, mà còn là lát cắt văn hóa sâu sắc - nơi công chúng thêm một lần hiểu hơn, yêu hơn và trân trọng hơn những giá trị mà nhạc sĩ Văn Cao đã để lại cho đời.