An toàn dữ liệu trong du lịch thông minh nhìn từ AIoT

Ngày 11/10/2026, Viện Quản trị & Công nghệ FSB thuộc Trường Đại học FPT công bố chương trình Thạc sĩ Công nghệ thông tin định hướng Trí tuệ nhân tạo vạn vật (MIT-AIoT), trong khuôn khổ hội thảo “An toàn thông tin trong kỷ nguyên AI”. Sự kiện có sự tham gia của chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu, thường được biết đến với tên gọi Hiếu PC.

Đặt trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Du lịch, câu chuyện đào tạo này gợi mở một yêu cầu đáng chú ý: muốn nâng cao trải nghiệm bằng công nghệ, doanh nghiệp cần đội ngũ đủ năng lực hiểu và bảo vệ toàn bộ hệ thống.

Từ tiện ích số đến trách nhiệm với dữ liệu

AIoT là sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT). Thiết bị thu thập, trao đổi dữ liệu; AI hỗ trợ phân tích và đưa ra phản hồi. Giá trị của sự kết hợp này nằm ở khả năng gắn thông tin từ môi trường thực tế với hoạt động quản lý, vận hành.

Về khả năng ứng dụng trong du lịch, cảm biến kết hợp AI có thể hỗ trợ điều chỉnh năng lượng tại cơ sở lưu trú, theo dõi mật độ người tại điểm tham quan hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường của thiết bị. Đây là những hướng ứng dụng cần được đánh giá theo nhu cầu và điều kiện cụ thể của từng đơn vị.

Theo thông tin Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam công bố ngày 9/10/2026, chuyển đổi số du lịch đang hướng tới hệ sinh thái đồng bộ, kết nối dữ liệu, nền tảng, dịch vụ và các chủ thể trong chuỗi giá trị. Việc xây dựng, chia sẻ cơ sở dữ liệu đồng thời gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trong một hành trình sử dụng dịch vụ số, thông tin của du khách có thể đi qua nhiều khâu: đặt phòng, xác nhận dịch vụ, thanh toán, chăm sóc khách hàng. Với doanh nghiệp, dữ liệu giúp hiểu nhu cầu và tổ chức phục vụ. Với du khách, đó còn là thông tin về danh tính, liên hệ và lịch trình cần được bảo vệ.

Bởi vậy, an toàn dữ liệu trong du lịch thông minh cần được tính đến ngay khi thiết kế dịch vụ. Một thao tác nhanh trên màn hình chỉ tạo ra trải nghiệm tốt khi hệ thống phía sau vận hành ổn định và thông tin được xử lý đúng mục đích.

Rủi ro có thể bắt đầu từ một cuộc gọi

Tại hội thảo, ông Ngô Minh Hiếu, nhà sáng lập Chống Lừa Đảo, cựu chuyên gia Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) cho biết, tội phạm mạng đang tận dụng AI để tự động hóa tấn công, vượt qua rào cản ngôn ngữ và tạo ra các hình thức giả mạo tinh vi.

Chuyên gia phân biệt hai nhóm nguy cơ: tấn công vào con người và tấn công vào hệ thống. Nhóm đầu gồm giả mạo bằng Deepfake, đánh cắp khuôn mặt, lừa đảo và mã độc kiểm soát thiết bị. Nhóm còn lại liên quan đến hệ thống AI, thiết bị IoT và việc trao quyền hành động thiếu kiểm soát cho tác tử AI tự động.

Đối chiếu với hoạt động du lịch, những cảnh báo này đặt ra tình huống cần phòng ngừa: một cuộc gọi giả mạo người phụ trách cơ sở lưu trú có thể khiến nhân viên chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin sai đối tượng. Một tài khoản vận hành bị chiếm quyền cũng có thể ảnh hưởng đến việc xác nhận dịch vụ và chăm sóc khách.

Đây là các tình huống phân tích từ nguy cơ công nghệ, cho thấy bảo mật cần đi cùng quy trình làm việc. Doanh nghiệp cần xác định ai được truy cập dữ liệu, thao tác nào phải được xác nhận và nhân viên báo cho ai khi phát hiện bất thường.

Khi một dịch vụ gặp sự cố, du khách phải chịu cả bất tiện lẫn cảm giác bất an. Vì thế, bảo vệ dữ liệu khách du lịch cũng là bảo vệ uy tín của đơn vị cung cấp dịch vụ.

Nhân lực cần hiểu toàn bộ hệ thống

Theo Tiến sĩ Đoàn Xuân Huy Minh, Giám đốc Chương trình Thạc sĩ Công nghệ thông tin tại FSB, MIT-AIoT hướng đến đào tạo kỹ sư và chuyên gia có khả năng tham gia quá trình thông minh hóa các hệ thống sản xuất công nghiệp, đô thị và giao thông.

Người học được tiếp cận hệ thống từ cảm biến, thiết bị, hạ tầng kết nối đến thu thập dữ liệu, nền tảng điện toán và ứng dụng AI. Tiến sĩ Nguyễn Văn Đức, đại diện FSB, nhấn mạnh trọng tâm xây dựng tư duy hệ thống, tích hợp AI vào các nền tảng thông minh đồng thời kiểm soát rủi ro.

Khung đào tạo gồm kiến trúc AIoT, thu thập và phân tích dữ liệu IoT, phát triển mô hình AI và học máy, thiết kế hệ thống thông tin thông minh, bảo mật dữ liệu trong môi trường kết nối diện rộng. Học viên được tham gia dự án thực tế và thực hành trên các nền tảng công nghệ trong hệ sinh thái FPT.

Theo thông tin FSB công bố, chương trình gồm 60 tín chỉ, kéo dài bốn học kỳ, dự kiến hoàn thành trong khoảng 18 tháng. Bằng Thạc sĩ Công nghệ thông tin do Trường Đại học FPT cấp. Khóa đầu tiên dự kiến khai giảng tháng 11/2026 tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh và Cần Thơ.

Từ góc độ ngành Du lịch, năng lực tích hợp hệ thống có thể hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn và vận hành giải pháp phù hợp. Chẳng hạn, khi triển khai thiết bị kết nối tại khách sạn, người phụ trách công nghệ cần hiểu dữ liệu được thu thập ở đâu, truyền đi thế nào và bộ phận nào được phép sử dụng.

Việc đào tạo chuyên sâu cũng cần gắn với hiểu biết về nghiệp vụ dịch vụ. Một giải pháp phù hợp phải giúp nhân viên làm việc thuận tiện, hỗ trợ du khách khi cần và có phương án duy trì hoạt động nếu hệ thống số gián đoạn.

Du khách có thể ít quan tâm đến kiến trúc công nghệ phía sau một kỳ nghỉ. Điều họ cần là đặt đúng dịch vụ, được hỗ trợ kịp thời và yên tâm về thông tin cá nhân. Đó là thước đo thiết thực để doanh nghiệp lựa chọn công nghệ và phát triển nhân lực cho du lịch thông minh.

Nguồn: FSB công bố sự kiện ra mắt chương trình AIoT ngày 11/10/2026; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam về chuyển đổi số du lịch ngày 9/10/2026